Jak napisać przemowę pogrzebową?

Śmierć bliskiej osoby bez względu na sytuację i wiek jest ogromną stratą i bolesnym ciosem. Mimo świadomości, że czas leczy rany i że taka jest kolej rzeczy, cierpimy i nic tego nie zmieni. Szczególnie trudne jest przezwyciężenie żalu po stracie i zaplanowanie pogrzebu. Przy natłoku formalności musimy pomyśleć nie tylko o fizycznym, ale i duchowym pożegnaniu bliskiej osoby.

Bez wątpienia ważną częścią ceremonii jest wygłoszenie przemowy na cześć zmarłego. Osoba, na której ciąży ten obowiązek a zarazem zaszczyt, zazwyczaj jest stawiana w dosyć trudnej sytuacji. Każdy z nas wie, że pogrzeb jest niewątpliwie bardzo emocjonalnym wydarzeniem i każdy z nas różnie go przeżywa, dlatego też w dalszej części tekstu chciałbym przedstawić kilka przydatnych rad, które (mam nadzieję) pomogą nam przygotować się jak najlepiej do swojej roli.

Na początku warto się zastanowić się nad ogólną charakterystyką dobrej mowy pogrzebowej. Jest ona pochwalnym przemówieniem i wspomnieniem zmarłego, wygłaszana zazwyczaj przez bliską mu osobę. Ma na celu przypomnienie nam dobrych chwil spędzonych wspólnie z żegnaną osobą, jej ziemskich zasług i tego, co zostawi po sobie na tym świecie w naszych sercach. Dobra mowa pożegnalna powinna akcentować pozytywne wydarzenia i sytuacje związane ze zmarłym.         

Przemówienia pogrzebowe mogą być pisane na różne sposoby. W jednych kładziony jest nacisk na ukazanie zasług i osiągnięć zmarłego. Inne z kolei mogą przywoływać zabawne i humorystyczne momenty, które niewątpliwie rozładują trochę napięcie i rozluźnią żałobników. Warto jednak osiągnąć pewien kompromis i połączyć obie koncepcje. Śmierć przecież nie powinna być powodem do smutku.

Aby przygotować dobrą mowę pożegnalną powinniśmy zagospodarować trochę czasu na jej przygotowanie. Nie może być ona pisana „na kolanie” lub wymyślana na poczekaniu. Łatwo wtedy o wpadkę czy pominięcie ważnych szczegółów, co może skutkować zranieniem uczuć najbliższych. Warto przygotować parę informacji biograficznych Np. dokładny wiek, data urodzenia i zgonu, przyczyna śmierci itp.. Powinniśmy również się skonsultować z rodziną co do treści mowy. Ich sugestie mogą być bardzo przydatne i pozwolą uniknąć niejasnych sytuacji.

Inaczej będzie wyglądać nasze przemówienie, gdy byliśmy krewnymi zmarłego a inaczej, gdy mieliśmy z nim kontakt w pracy lub na studiach. Warto wtedy skupić się na dobrych wspomnieniach, wspólnych chwilach spędzonych z żegnaną osobą. Możesz wspomnieć jak bardzo zaufanym przyjacielem czy solidnym pracownikiem był zmarły. Pamiętaj również, aby pisać prawdę i nie umieszczać w swoim przemówieniu półprawd czy kłamstw.

Nie wszyscy mamy dar mówcy. Towarzysząca nam trema i emocje związane ze stratą bliskiej osoby na pewno nie ułatwiają wystąpienia przed sporą liczbą słuchaczy, tym bardziej  że dużą ich część w mniejszym lub większym stopniu znamy. Warto zatem przygotować swoje przemówienie na kartce. Doda to nam pewności siebie i pozwoli uniknąć różnych błędów.

Dużym ułatwieniem w pisaniu mowy będzie trzymanie się pewnego schematu. Pogrzeb nie jest konkursem recytatorskim i nikt nie będzie oczekiwał od nas artystycznego występu. Trzymanie się pewnego schematu pozwoli zachować spokój i skupienie, a treść będzie bardziej przejrzysta i łatwiejsza do odbioru.

Poniżej znajdują się trzy główne punkty dobrego przemówienia pogrzebowego:

WPROWADZENIE-Na początku możemy zawrzeć informacje, na jakim stopniu znajomości pozostawaliśmy ze zmarłym lub jak go poznaliśmy. Można też wspomnieć o zabawnych lub wartych uwagi sytuacjach lub wydarzeniach, które w późniejszym okresie często wspominaliście lub które jeszcze bardziej wzmocniły waszą znajomość. Pamiętajmy również, że niektórzy obecni na uroczystości pogrzebowej mogą w mniejszym niż my stopniu znać zmarłego. Warto zatem przedstawić w bardziej ogólnym charakterze przedstawić żegnaną osobę.

ANEGDOTA-Tą część przemówienia możemy wypełnić przykładowo jakąś historią związaną z nami i zmarłym. Dobrze byłoby, gdyby ukazała dobre cechy lub Np. radosne usposobienie żegnanego. Rozbudzi to ciepłe myśli żałobników o zmarłym i być może pozwoli choć na chwilę zmniejszyć ból po jego stracie.

ZAKOŃCZENIE- To najtrudniejsza część mowy pogrzebowej. Powinna dać chociaż odrobinę pociechy dla bliskich, zatem warto postarać się o odpowiedni dobór słów.  Powinniśmy w niej wspomnieć o istotnych rzeczach czy czynach, którymi zmarły zasłużył się dla świata. Ciężko w paru słowach zawrzeć sens życia osoby, dlatego też powinniśmy dokładnie przemyśleć, co w życiu zmarłego było najważniejsze.

Pomocne będą również wskazówki, które ułatwią nam odpowiednie przygotowanie i późniejsze wygłoszenie naszego przemówienia:

Nie rozwlekaj się - Mowa pożegnalna nie powinna przekraczać 5 minut.

Przeczytaj inne przemowy - Każdy potrzebuje inspiracji, dlatego też warto zapoznać się z innymi wystąpieniami(przykładowo w Internecie, filmach itp.)

Nie bój się emocji - Pogrzeb to jedna z nielicznych okazji, gdzie nie powinniśmy bać się okazywać uczuć.

Zachowaj szacunek - Pamiętajmy o tym, że dobry zwyczaj nie pozwala źle mówić o zmarłych, powstrzymajmy się również od nieodpowiednich żartów.

Przećwicz przemowę - Słusznym posunięciem będzie przećwiczenie z bliskimi wystąpienia, co pozwoli sprawdzić się w tremującej sytuacji i wyeliminować ewentualne błędy.

Zarezerwuj czas na przygotowania - Czeka nas bardzo odpowiedzialne zadanie, dlatego powinniśmy się do niego solidnie przygotować, a pośpiech na pewno nam nie pomoże.

Pracuj etapami - Zacznij od notatek w brudnopisie, rozważ każdy swój pomysł, aby potem stworzyć z tego ostateczną wersję.

Bądź szczery - Brak zdolności pisarskich możemy nadrobić swoją autentycznością, nasze przemówienie ma wywoływać emocje.


Mimo dużego obciążenia psychicznego i sporej ilości pracy, którą musimy włożyć w przygotowania do naszej roli, powinniśmy się czuć zaszczyceni i docenieni. Życzę jak najlepszego wywiązania się z powierzonego obowiązku.

Adam Garbowski


Komentarze