Jak wyczyścić grób: czyszczenie i sprzątanie grobów

Nagrobki są miejscami pamięci. Chcielibyśmy, by wspomnienie o naszych zmarłych krewnych, przyjaciołach, dzieciach czy rodzicach pozostało niezmienione. Niestety, pomniki które postawiliśmy bliskim niszczeją narażone na szkodliwe działanie środowiska zewnętrznego. Następujące po sobie pory roku, wahania temperatur, deszcz, zanieczyszczenie powietrza, promienie UV, śnieg, a przede wszystkim czas – wszystko to stopniowo doprowadza do zniszczenia nagrobka. Pomniki również się starzeją, pogarsza się ich stan, zacierają wyryte napisy. Przez odpowiednie czyszczenie i konserwacje możemy jednak przywrócić świetność nagrobkom naszych bliskich, a następnie, przez wiele lat, utrzymać je w dobrej, godnej ich pamięci kondycji.

Nie istnieje uniwersalny sposób na wyczyszczenie pomnika, choć sklepy proponują nam – szczególnie przed Wszystkimi Świętymi – szeroka ofertę „niezawodnych” środków. Warto jednak pochodzić do nich z dużą rezerwą. Użycie niedopasowanego do naszych potrzeb specyfiku może spowodować przebarwienia płyty nagrobkowej, pozostawić nieusuwalne na niej ślady, czy smugi. Dlatego jeśli decydujemy się na zakup preparatu do czyszczenia nagrobków, pamiętajmy o szczególnych środkach ostrożności.

Przede wszystkim należy dokładnie zapoznać się z opisem produktu. Najważniejsza jest informacja o odpowiednim stężeniu preparatu – prawdopodobnie trzeba go będzie rozcieńczyć lub nakładać za pomocą szmatki. Środków chemicznych nigdy nie należy wylewać bezpośrednio na płytę nagrobka, może to bowiem spowodować nieodwracalne plamy, a nawet wżery. Na wszelki wypadek nowy specyfik najlepiej wypróbować na mniej widocznym fragmencie pomnika.

Przystąpienie do konkretnych czynności porządkowych rozpoczynamy od uprzątnięcia wypalonych zniczy, starych ozdób i zwiędniętych kwiatów. Czasem konieczne jest także usunięcie liści i drobnych gałązek lub porastających grób mchów, czy innych niepożądanych roślin.

Kiedy oczyścimy płytę nagrobkową uzyskujemy możliwość ocenienia ogólnego stanu pomnika. Jeśli jest on popękany, a płyta nagrobkowa pokruszona, każde nieostrożne działanie może pogorszyć sytuację. W takim wypadku najlepiej skontaktować się ze specjalistą, który wykona niezbędne prace restauracyjne.

Jeśli natomiast stan nagrobka jest zadowalający, możemy przystąpić do mycia płyty. W zależności od materiału z jakiego została on wykonana będziemy jednak postępowali odmiennie. Każde tworzywo – granit, marmur czy lastryko – wymaga innego sposobu czyszczenia i konserwacji. Poniżej kilka porad jak zabrać się do czyszczenia pomników granitowych, marmurowych, a także lastrykowych.

Nagrobki granitowe

Proste w utrzymaniu, choć wymagają systematycznej opieki. Szczególnego czyszczenia wymagają płyty wykonane z ciemnego kamienia. Mimo ich wytrzymałości, podczas sprzątania pomnika lepiej nie używać metalowych szczotek, czy zmywaków. Bezpiecznym, a do tego tanim rozwiązaniem pozostaje najzwyklejsza gąbka. Należy także uważać z chemikaliami. Nagrobki granitowe mają wprawdzie tendencję do ciemnienia i matowienia wskutek niekorzystnych warunków atmosferycznych, lecz aby przywrócić im blask wystarczy regularnie przemywać je wodą z octem.

Nagrobki marmurowe

Pomniki wykonane z marmuru są dość delikatne i łatwo je zniszczyć myciem przypadkowymi środkami chemicznymi. Także zbyt mocne szorowanie, np. za pomocą szczotki ryżowej lub druciaka może okazać się niekorzystne. Nagrobki marmurowe najlepiej przemyć wilgotną szmatką albo gąbką oraz opłukać czystą wodą. Jeżeli jednak pomnik jest bardzo zniszczony, czasem przywrócić jego świetność może wyłącznie profesjonalne przeszlifowanie.

Nagrobki lastrykowe

Dokładne oczyszczenie nagrobków wykonanych z lastryko bywa pracochłonne. Ich powierzchnia sprawia wiele problemów – jest porowata, nierówna oraz chłonie wilgoć. Pomniki lastrykowe warto chronić przed szkodliwą wilgocią przez pastowanie i natłuszczanie. Należy także zwrócić uwagę,
czy płyta nagrobkowa nie porosła mchem, ten bowiem – nie usunięty – znacznie przyspieszy
jej niszczenie. Wbrew powszechnej opinii nie powinniśmy czyścić lastryka ostrymi szczotkami ani tym bardziej nożem. W najlepszym razie nagrobek straci swój połysk – w najgorszym, pozostawimy ślady niemożliwe do usunięcia bez pomocy fachowca.

Po umyciu pomnika należy pamiętać o jego dokładnym osuszeniu!

Wszelkiego rodzaju ozdoby i wykonane z innych materiałów elementy nagrobka czyścimy osobno. Szczególnej uwagi wymagają litery na płycie napisowej. Jeśli są bardzo wyblakłe, starte albo po porostu słabo widoczne, potrzebna może być ręka profesjonalisty. Gdy napis jest wyraźny i w dobrym stanie, często wystarczy go tylko dokładnie wyczyścić używając czystej wody oraz miękkiego zmywaka.

Podobnie czyścimy np. porcelanowe czy szklane zdjęcia zmarłych przymocowane do płyty napisowej lub nagrobkowej. W żadnym wypadku do czyszczenia fotografii nie można używać ostrych szczotek ani druciaków – mogłoby to porysować, a nawet zetrzeć zdjęcie.

Zatroszczmy się także o bezpośrednią okolicę grobu. Konieczne może się okazać wyrwanie trawy i chwastów wyrastających spomiędzy szczelin kostki brukowej, czy chodnika. Jeśli podczas usuwania starych kwiatów i wiązanek najbliższe otoczenie grobu pokryły suche liście albo igły choinkowe, powinno się je również zmieść i wyrzucić. Jeżeli natomiast nie zdecydowaliśmy się na kostkę brukową wokół grobu, warto wypielić rosnące w pobliżu chwasty i trawę oraz wygrabić ziemię.

Ostatnią czynnością podczas porządkowania nagrobków jest ułożenie na grobie bliskiego kwiatów i innych ozdób oraz zapalenie zniczy.

Alina Grzegorzewska


Komentarze