Czytania liturgiczne

Czytania to zawsze obecny element Mszy Świętej. Źródłem Objawionego Słowa, z którego Kościół czerpie, jest Biblia. Zarówno wszystkie czytania mszalne, jak i śpiewy są oparte na tekstach ksiąg natchnionych. Liturgia, której głównym punktem jest sprawowanie Eucharystii, daje możliwość rozpowszechniania Słowa Bożego i przybliża wiernych do Boga. Tekst spisany w Piśmie Świętym jest bowiem Słowem Żywym.

Czytania liturgiczne kształtują modlitwę całej wspólnoty chrześcijańskiej. W związku z tym, Liturgia słowa musi być przygotowana bardzo starannie – zarówno w kwestii odczytania tekstów, jak i przy ich interpretacji. Czytania liturgiczne powinny być wykonywane przez starannie do tego przygotowaną osobę, która w odpowiedni sposób przekaże Słowo Boże wiernym. Zaleca się, aby lektor pomodlił się przed czytaniem o to, by godnie głosić Słowo Boże.

Sobór Watykański II wprowadził reformę liturgiczną, której zamysłem było udostępnienie wiernym całego bogactwa treści Pisma Świętego. Lekcjonarz mszalny przewiduje czytanie w cyklach trzyletnich w niedziele głównych tekstów trzech pierwszych Ewangelii. W okresie wielkanocnym oraz w czasie określonych obchodów wykorzystywane są fragmenty Ewangelii Świętego Jana. Istnieje wiele fragmentów Starego i Nowego Testamentu, odczytywanych zarówno w niedzielę i święta, jak i w dni powszednie. Czytania liturgiczne stanowią bardzo ważny element każdej Mszy Świętej.

Podczas odprawiania Mszy korzysta się z kilku ksiąg: mszału, lekcjonarza, modlitw powszechnych. Mszał zawiera zarówno teksty stałe Mszy Świętej, jak i zmienne, a także przepisy omawiające jej sprawowanie. Powstał on w wyniki połączenia kilku ksiąg:

  • sakramentarza – dotyczy sposobu sprawowania sakramentów świętych,

  • lekcjonarza – składa się z czytań biblijnych na określone dni roku liturgicznego,

  • antyfonarza – jest to księga liturgiczna, która zawiera zbiór antyfon.

W Polsce używany jest Mszał Rzymski dla diecezji polskich, który został wydany w roku 1986. Składa się on z kilku części:

  1. Wstęp

  2. Formularze mszalne roku liturgicznego

  3. Obrzędy Mszy Świętej

Na Wstęp składa się Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, zawierające normy związane ze sprawowaniem Mszy Świętej, kalendarz liturgiczny. Formularze mszalne ułożone są w kalendarzowej hierarchii niedziel i świąt. Obrzędy Mszy Świętej to układ Mszy z jej elementami stałymi, modlitwami eucharystycznymi. Ważną księgą używaną podczas Mszy Świętej jest także lekcjonarz. Zawiera on czytania z Pisma Świętego na poszczególne dni roku liturgicznego. Jako osobna księga wprowadzony został po Soborze Watykańskim II. Wcześniej czytania umieszczone były wraz z innymi tekstami w Mszale. I jedna i druga księga (mszał i lekcjonarz) są potrzebne do celebrowania liturgii Mszy Świętej.

Czytania liturgiczne są przepełnione głębią myśli Bożego Objawienia. Dlatego w Kościołach Katolickich Pismo Święte czytane jest najczęściej przez odpowiednio przygotowane do tego osoby.

Liturgia słowa składa się z czytań Biblijnych, śpiewu między czytaniami, Ewangelii, Homilii, wyznania wiary (credo), modlitwy powszechnej. W niedziele i święta spotykamy się z trzyletnim cyklem czytań. Na poszczególnych Mszach Świętych w niedziele i uroczystości są trzy czytania liturgiczne – za Starego Testamentu, z Listów Apostolskich lub Apokalipsy, a także z Ewangelii. Na dni powszednie wyznaczone są dwa czytania – pierwsze z Starego i Nowego Testamentu, a drugie z Ewangelii.

Pismo Święte jest niezwykłą księgą w życiu każdego chrześcijanina. Nie należy jej więc czytać jak „zwykłej książki”. Jest ona źródłem odpowiedzi na nurtujące człowieka pytania, Słowem Boga kierowanym do wiernych. W trakcie czytań liturgicznych podczas Mszy Świętej przemawia więc do nas sam Bóg.


Agnieszka Niemiec


Komentarze